मनोविश्लेषण बालमन प्रौढ सम्झना

छायादत्त न्यौपाने ‘बगर’ म लोटामा पानी लिएर हात धुन निस्केँ, छोरी पछिपछि आइन् । मैले लोटा ढल्काएर हातमा पानी लिएँ । छोरीले त्यसै गरिन् । म भित्र पसेँ, पिर्का खोजेर भात खान बसेँ । उनले पनि पिर्का नभई बस्न...
मा प्रकाशित

हास्यव्यंग्य निबन्ध : ‘च’ पुराण

– केशवराज अर्याल (के.रा.) चाबहिलको चम्पा चौलागार्इंकहाँ चाइनेजो चिम्सा चरिआँखा चिमचिम चिम्स्याउँदै चण्डोलको चण्डाल, चोर चतुरे चौहान चुनावको चर्चा गर्न चाइनेजो चार दिनअघि चोरेको चुइँचुइँ चुइँकिने चप्पल चुइँकाउँदै आएछ । चम्पाको चौवालिस सयको कोठामा चाबी, चुकुल र चुक्ली चारैतिरबाट...
मा प्रकाशित

विश्वमा प्रभाववाद र कलाकार तुलुज लुत्रेक

प्रदीप अधिकारी ‘सुशान्त’ विश्वकला जगतमा समयक्रमानुसार नयाँ–नयाँ प्रयोग हँुदै अगाडि बढेको देखिन्छ । एउटा कालखण्डमा एउटा प्रयोग भएको देखिन्छ भने अर्को कालखण्डमा अर्को प्रयोग भएको छ । सामान्यतया विश्वमा फोटोग्राफ्रीको विकास पछाडि नयाँ–नयाँ प्रयोग हुन थालेको हो । त्यस्तै...
मा प्रकाशित

सांस्कृतिक रूपान्तरणमा अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास

एक अध्ययनः सुधारात्मक र हस्तक्षेपकारी निमानन्द रिजाल सांस्कृतिक परिवर्तनको ऐतिहासिक पक्ष संस्कृतिको परिवर्तन एक झट्कामा र रातारात परिवर्तन हुने विषय नभई सचेत प्रयत्न र उत्पादनका साधनहरूको परिवर्तनसँगै भएको पाइन्छ । संस्कृतिमाथि विभिन्न क्षेत्रले प्रभाव पारिरहेका हुन्छन् । चीनको सांस्कृतिक...
मा प्रकाशित

जीवनवोध

रमेश न्यौपाने किन रुन्छौ, लुकाउ आँशु ,व्यथा सुन्दैन दुनिँया, जन्म एक्लै, मृत्यु एक्लै, कहीँ साथी हुँदैन दुनियाँ । जितमा वा वा गर्छ, गोरु किन्दाको साइनो गाँस्छ, हार्दा अछुत तिमी, रगतकै नाता चिन्दैन दुनियाँ । चढाउँ, कति चढाउँछौ, पूmल अक्षता,...
मा प्रकाशित

कविता : मेरा गणितका गुरू !

शरद पोख्रेल मैले घोकेका साध्य र ज्यामितीहरू आयतन र परिमितिहरू अनि ती बीजगणितका डरलाग्दा ‘ए’ र ‘बी’ का सूत्रहरू खै कहाँ काम लाग्छन् ? जो बिराउँदा कैयौँ चोट पाएका थिए यी हातले कैयौँ मुर्गा बनाइएका थिए चौरमा कैयौँपटक उभ्याइएको...
मा प्रकाशित

नेपाली चित्रमा स्वदेशी बिम्व

देवेन्द्र थुम्केली कला मानव हृदयको स्पन्दन हो । कलाविनाको मानव जीवन र सभ्यता पूर्ण हुन सक्दैन । सुसंस्कृत र सभ्य समाज निर्माणका लागि कलाको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । कला र संस्कृतिको विकाससँगै विश्वका ठूला र प्रसिद्ध सभ्यताहरू बाहिर आएका...
मा प्रकाशित

यात्रा संस्मरण : फ्रेन्च धुरीबाट देखिने सांग्रीला

पाल बाहिरको तापक्रम माइनस १८ भन्दा कम थिएन । पालबाट बाहिर निस्कँदा आइस चरम–चरम आवाजका साथ पच्किन्थ्यो । त्यस्तोमा चुपचाप बाहिर बस्ने हो भने शरिर नै आइसमा परिणत हुन धेरै घण्टा कुर्न पर्दैन । बिहान पाँच बजे भान्साको पालबाहेक...
मा प्रकाशित

गजल

जय गौडेल यसैगरी जीवनसँग जुध्नुपर्छ भन्छन् पैला खुट्टा बाँध्छन् अनि कद्नुपर्छ भन्छन् आफ्नो पक्ष बनाउनलाई षडयन्त्रमा पारी पैला जेल हाल्छन् पछि छुट्नुपर्छ भन्छन् सङ्लो पानी धमिल्याई माछा मार्नेहरू आफै फुट ल्याउँछन् अनि जुट्नुपर्छ भन्छन् नयाँ शासन नयाँ चलन सजाय...
मा प्रकाशित

कथा : सकस

–महानन्द ढकाल कचहरी दोस्रो दिन पनि जारी थियो । तुलसीको मोठ अगाडि गाईको गोबरले लिपिएको भुँइ सुकिसकेको थियो । सतीदेवीको पार्थिव शरीर न त मोठनजिकै थियो न त लिपिएको ठाउँमा नै । आँगनको दुई कुनामा अन्तिम संस्कारका लागि तयार...
मा प्रकाशित